ج . مناره : مناره به تقليد از معمارى بيزانسى به مسجد افزوده گشت ؛ و پيدايش آن در حقيقت ريشهء سياسى داشت . براى نخستين بار در سرزمين شام و در شهرهايى كه جمعيتهاى مسلمان و مسيحى با يكديگر زندگى مىكردند ساخته شد . شايد مناره براى آن بنا شد كه به غير مسلمانان گفته شود كه بناهاى اسلامى از بناهاى مسيحيان چيزى كم ندارد . تصوير شماره 8 تصوير شماره 9 حلب ، مسجد كبير ، مناره‌رباط ، مسجد حسن ، مناره د . گنبد روى محراب : گنبد روى محراب اقتباس از معمارى رومى است . در يك مسجد با بام تخت ، شيب‌دار يا طاق‌بندى شده ، وجود گنبد تأكيدى بر يك كانون عبادى است . گنبد روى محراب موقعيت قبله را مشخص مىسازد و همين امر در بافتهاى شلوغ شهرى كه بدون آن از نقاط ثابت هدايتگر محرومند ، از اهميت فوق‌العاده‌اى برخوردار است . گنبد بر فراز محراب ثابت كرد كه پايدارترين و فراگيرترين وجه معمارى قرون وسطاى اسلامى است و فايدهء آن به عنوان علامت مشخصه ، به تدريج آن چنان اعتبارى كسب كرد كه موجب شد اين فكر در مقياس وسيع‌ترى كاربرد پيدا كند .